Slovaakse premier Fico in “stabiele, maar nog steeds zeer ernstige toestand” na vijf uur durende operatie

De Slovaakse premier Robert Fico bevindt zich in een “stabiele, maar nog steeds zeer ernstige toestand”. Dat heeft zijn vicepremier donderdagochtend bekendgemaakt. Fico werd woensdagnamiddag neergeschoten, verschillende kogels raakten daarbij zijn buik, bekken en een vinger. Meteen na het incident werd een verdachte opgepakt: de Slovaakse autoriteiten vermoeden dat de zeventiger een politiek motief had, ook zijn echtgenote is meegenomen voor verhoor.

Wim Verhaert en Guy Stevens

Urenlang was het woensdagavond bang afwachten en duimen voor Robert Fico. Zijn toestand was bijzonder zorgwekkend en hij was in levensgevaar, zo meldden verscheidene collega’s en mensen in zijn entourage. Pas na een vijf uur durende operatie kwam goed nieuws. “We verwachten dat hij het gaat overleven”, zei Tomas Taraba, zijn viceminister-president, aan BBC. “Voor zover ik weet is de operatie goed gegaan. Hij is niet langer in levensgevaar.” Volgens Slovaakse media is de premier zelfs al bij bewustzijn.

Vicepremier Robert Kalinak bevestigde donderdagochtend dat Fico zich in “een stabiele, maar nog steeds zeer ernstige toestand” bevindt. “Vannacht zijn dokters erin geslaagd de toestand van de patiënt te stabiliseren”, klinkt het. “Helaas is zijn toestand nog steeds heel ernstig, want zijn verwondingen zijn gecompliceerd.”

Stigma

“Wat er vandaag is gebeurd, is een stigma dat ons nog vele jaren zal achtervolgen”, had minister van Defensie Robert Kalinak woensdagavond, enkele uren eerder, gezegd tijdens een persbriefing. “Op dit moment denken we allemaal aan de toestand van onze premier. We hopen dat hij sterk genoeg is om dit trauma te verwerken.”

De links-nationalistische Fico is omstreden omdat hij pro-Russisch zou zijn. De 59-jarige politicus werd neergeschoten voor een cultureel centrum in de stad Handlova, ongeveer 180 kilometer ten noordoosten van de hoofdstad Bratislava. Op die locatie was een vergadering van de regering gepland.

Fico werdin de buik, het bekken en aan zijn linkerhand geraakt bij het schietincident. Nieuwssite Pravda heeft een video gepubliceerd waarop de nasleep van het voorval te zien is. Fico, die ogenschijnlijk niet meer op zijn benen kan staan, wordt door zijn lijfwachten afgevoerd met een auto.

Chaos

Inmiddels wordt er met de vinger gewezen naar de bewakingsagenten van Fico. Die zouden niet goed gereageerd hebben op de aanval. In een video is te zien hoe de bewakers nogal chaotisch rond de wagen rennen in plaats van snel weg te rijden, zegt ex-politiebaas Stefan Hamran.

Fico werd eerst opgenomen in een ziekenhuis in Handlova, een woordvoerder van dat ziekenhuis zei dat de patiënt bij bewustzijn was toen hij daar aankwam. Vervolgens werd de man per helikopter overgebracht naar een ziekenhuis in de stad Banská Bystrica, omdat een transport naar een hospitaal in de hoofdstad te lang zou duren.

(Lees verder onder de post)

Buikletsel

Op beelden van televisiezender Markíz is te zien hoe Fico op een brancard naar de spoeddienst werd gedragen. De man was bedekt met een laken. “Hij werd meermaals beschoten en verkeert in levensgevaar”, luidde het in de vooravond in een post op zijn Facebook-account. “De komende uren zijn beslissend.”

Bij aankomst in het ziekenhuis in Banská Bystrica was Robert Fico volgens TA3 bij bewustzijn en in staat om te communiceren. De artsen zouden zich volgens diezelfde bron vooral zorgen maken over zijn buikletsel. “Meerdere organen van de premier zijn geraakt”, bevestigt de Slovaakse minister van Werk Erik Tomáš. In dat ziekenhuis werd hij vervolgens urenlang geopereerd.

(Lees verder onder de foto)

© AP

71-jarige man uit Levice

Denník N sprak met twee mensen die naast Fico stonden toen hij werd neergeschoten. Ze bevestigden dat ze drie of vier schoten hoorden. “Ik was net zijn hand gaan schudden”, zei een van de twee, een man. “Toen de schoten weerklonken, werd ik er bijna doof van”, zei de ander, een vrouw. Ze zag Fico op de grond vallen en merkte bloederige wonden op aan zijn borst en naar verluidt ook het hoofd. Hoe ernstig die waren, kon ze niet meteen zeggen.

Op beelden van vlak na het schietincident is te zien dat agenten iemand op de grond geboeid hebben. De verdachte zou volgens de Slowaakse zender TV JOJ een 71-jarige man zijn uit de Slovaakse plaats Levice. Volgens TA3 gaat het om Juraj C., een man die geboren is in 1953. De autoriteiten konden zijn identiteit momenteel nog niet bevestigen.

(Lees verder onder de foto)

Na het schietincident werd een 71-jarige verdachte opgepakt.© REUTERS

Tot 2016 werkte Juraj C. als bewaker in een winkelcentrum. Hij was lid van een literair genootschap en schreef zelf drie dichtbundels. Acht jaar geleden maakte hij op internet bekend handtekeningen te verzamelen voor de oprichting van een politieke partij, de Beweging tegen Geweld. “Geweld is vaak een reactie op louter ontevredenheid. Laten we ontevreden zijn, maar niet gewelddadig”, schreef hij destijds.

Zijn zoon is dan ook in shock dat C. de premier aangevallen zou hebben. “Ik heb absoluut geen idee wat mijn vader bezield heeft. Ik weet dat hij niet voor Fico zou stemmen, dat is alles wat ik kan zeggen.” De zoon bevestigt dat zijn vader een vergunning heeft voor een vuurwapen.

Politieke aanslag

“Wat er is gebeurd, was een politieke aanslag. Dat is absoluut duidelijk en we moeten navenant reageren”, vertelde defensieminister Robert Kaliniak op een persconferentie in het ziekenhuis in Banska Bystrica waar Fico wordt geopereerd.

De populist Fico van de partij Smer was al premier van zijn land van 2006 tot 2010 en van 2012 tot 2018. In 2018 nam hij ontslag in de nasleep van de anticorruptieprotesten die volgden op de moord op onderzoeksjournalist Jan Kuciak en zijn vriendin. Na jaren in de oppositie won hij vorig jaar opnieuw verkiezingen met een campagne vol pro-Russische tirades en leugens. Met de hulp van extreemrechtse coalitiepartners kwam hij voor een vierde keer aan de macht.

Protest

In januari zette zijn regering de hulp aan Oekraïne stop en vorige maand drukte ze plannen door om de openbare omroep RTVS te ontmantelen. Duizenden Slovaken trokken de straat op om tegen die plannen van de regering van Fico te demonstreren.

Oppositiepartijen hadden opgeroepen om opnieuw te protesteren tegen het opdoeken van de omroep, maar annuleerden dat protest meteen na de aanslag. “We veroordelen het geweld en het neerschieten van premier Robert Fico vandaag absoluut en krachtig”, zeiden ze. De aanslag bracht vrijwel meteen een politieke scheldpartij op gang. In Bratislava liep Richard Glück, een lid van Fico’s Smer-partij kort na de aanslag het halfrond van het parlement binnen om oppositieleden toe te schreeuwen dat de aanslag hun schuld was. Ook vicevoorzitter van het parlement Ľuboš Blaha, een partijgenoot van Fico, zei tegen de oppositieleden dat dit hun schuld was. Op een persconferentie wees hij even later ook de media met de vinger.

© REUTERS

© AP

© REUTERS

© REUTERS

© REUTERS

© AP

Aangeboden door onze partners

Hoofdpunten

Aangeboden door onze partners

Beste van Plus

Lees meer